Herstel & Balans voor kankerpatiënten

Een goede conditie is goed voor je gezondheid, dat is algemeen bekend. Maar wat als je gezondheid je in de steek laat? Sporten heeft dan niet de prioriteit. Je leven staat op dat moment vooral in het teken van overleven. Vaak kun je dan pas na een lange weg weer werken aan je herstel. Sporten helpt om weer op conditie te komen. Maar na alle medische behandelingen is de stap naar de sportschool, zowel fysiek als mentaal, heel lastig.

Mensen met kanker hebben dit aan den lijve ondervonden. Opeens verandert je leven in een achtbaan, heen en weer geslingerd tussen hoop en vrees. Alles staat in het teken van de medische zorg. Na de behandelingen moet je echter weer je leven oppakken. Maar dat is moeilijk. De vermoeidheid die (ex-)kankerpatiënten ervaren is vaak ongewoon hevig en de symptomen zijn langdurig en doordringend. Recente gegevens tonen aan dat meer dan 70 procent van alle behandelde kankerpatiënten hier last van heeft in het dagelijks leven.

Fitte en niet-fitte sporters
Om te herstellen is het goed om weer te bewegen en zo de conditie te verbeteren. Maar na zo’n heftige periode vraagt dit wel om een speciale begeleiding. Halverwege de jaren negentig zijn daarom vanuit kankercentra initiatieven genomen om een revalidatieprogramma op te zetten. Een groepsprogramma voor mensen met kanker, bestaande uit lichaamstraining en psycho educatie. Inmiddels wordt dit programma onder de naam Herstel & Balans al meer dan 10 jaar gegeven op meer dan 40 locaties in Nederland en België. Eén van de locaties die vanaf de beginperiode is betrokken, is het Sportinstituut Frits van der Werff. De laatste jaren wordt dit programma onder meer gegeven door fysiotherapeute Marije van der Werff. Als dochter van de eigenaar Frits van de Werff weet zij als geen ander wat sport kan betekenen. “Het programma laat zien wat bewegen kan doen voor iemands totale welzijn. Het is logisch dat je conditie na een intensief traject van behandelingen niet meer hetzelfde is. Voor velen is dit echter lastig te accepteren. Wij helpen bij het herwinnen van de fitheid.” Door haar kennis en ervaring weet Van der Werff goed hoe je weer kunt werken aan je herstel. Daarnaast is zij zich de afgelopen periode aan het specialiseren in oncologische fysiotherapie, specifiek gericht op de behandeling van mensen met kanker. Van der Werff geeft aan dat vaak wordt gedacht dat men na de behandelingen in het ziekenhuis de draad weer kan oppakken. “Men beseft niet altijd dat dit heel lastig kan zijn. Als ik uitleg wat er lichamelijk is gebeurd in de afgelopen periode, merk ik steeds weer dat mensen dan wel inzien dat het herstel na de behandelingen zeker niet van de één op de andere dag gaat. Een revalidatieprogramma kan daar dan goed bij helpen.” Het programma sluit volgens Van der Werff goed aan op de filosofie van het Sportinstituut. “Van het begin af aan hebben wij ons gericht op de fitte, maar zeker ook op de niet-fitte sporter. Toen het ziekenhuis Westfriesgasthuis voorstelde dit programma aan te bieden, waren we dan ook gelijk positief. Het is een mooie aanvulling op ons paramedisch aanbod.”

Bewust bewegen
De basis van het programma is de samenhang tussen de lichamelijke en psycho-sociale aspecten van welzijn, ziekte en gezondheid. Met als doel de kwaliteit van het leven te verbeteren door de gezondheid te bevorderen en zo ook het ontstaan of aanhouden van klachten te beperken. Deze balans van fysieke inspanning en psycho educatieve sessies werkt goed volgens Van der Werff. “Je merkt dat mensen kracht putten uit deze opzet. Door intensief te sporten en in groepsverband stil te staan bij de emotionele kant van het verhaal, krijgen mensen weer vertrouwen in hun lichaam en meer grip op hun lijf en leven.” De deelnemers worden gedurende het gehele programma intensief begeleid door professionals. Om Herstel & Balans te mogen geven moet je in het bezit zijn van een licentie en als begeleider moet je het scholingstraject Herstel & Balans hebben doorlopen. Van der Werff geeft aan dat je goed moet weten wat de impact is van kanker op mensen, zowel fysiek als mentaal, om hen verder te kunnen helpen. “Het spreekt voor zich dat verantwoord bewegen voorop staat. Door de deelnemers nauwlettend te volgen, kunnen we tijdig corrigeren. Aan het begin wordt een intensieve inspanningstest afgenomen om een beeld te krijgen van de huidige conditie. Zo weten we tevens welke vorderingen er zijn gemaakt. Daarnaast moeten de deelnemers elke keer een formulier invullen. Hierin beschrijven zij hoe zij het hebben ervaren en hoe men zich voelt een dag ervoor, tijdens en een dag erna. Tezamen met onze eigen waarneming geeft dit een goed beeld. Als we ergens aan twijfelen nemen we, in overleg met de deelnemer, direct contact op met de betreffende arts. Tevens zijn we door de uitwisseling met andere uitvoerders van dit programma goed op de hoogte van de laatste ontwikkelingen. Al deze bevindingen nemen we elk programma weer mee.”

Lees verder in Fit!magazine #41